Skip to Content

آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت و آزمایشگاه بدون تأیید صلاحیت چه تفاوتی دارند؟

راهنمای انتخاب آزمایشگاه آزمون و بررسی Accreditation، دامنه تأیید صلاحیت و کاربرد نتایج آزمون
1405/07/04 توسط
آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت و آزمایشگاه بدون تأیید صلاحیت چه تفاوتی دارند؟
مینا عراقچیان


وقتی برای انجام یک آزمون به دنبال آزمایشگاه می‌گردیم، معمولاً اولین معیارها مشخص‌اند: آیا آزمایشگاه تجهیزات لازم را دارد؟ آزمون موردنظر را انجام می‌دهد؟ هزینه و زمان انجام کار چقدر است؟ اما در پروژه‌هایی که نتیجه آزمون قرار است مبنای تصمیم فنی، ارزیابی انطباق، تأیید محصول یا ارائه به مشتری و مرجع دیگری باشد، یک سؤال مهم‌تر نیز مطرح می‌شود: صلاحیت آزمایشگاه برای انجام این آزمون چگونه ارزیابی شده است؟

اینجاست که اصطلاح آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت یا Accredited Laboratory اهمیت پیدا می‌کند. تأیید صلاحیت به این معنی نیست که آزمایشگاه صرفاً تجهیزات مناسبی خریداری کرده یا اعلام کرده است که توانایی انجام یک آزمون را دارد؛ یک نهاد تأیید صلاحیت، توانایی مجموعه را بر اساس معیارهای مربوط و برای دامنه مشخصی از فعالیت‌ها ارزیابی کرده است. در حوزه آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون، ISO/IEC 17025 مرجع بین‌المللی اصلی برای ارزیابی صلاحیت، بی‌طرفی و عملکرد سازگار آزمایشگاه‌هاست.

با این حال، همین تعریف یک نکته بسیار مهم دارد: تأیید صلاحیت به معنی تأیید آزمایشگاه برای هر آزمونی نیست. ممکن است یک آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت باشد اما آزمون موردنظر شما خارج از دامنه تأیید صلاحیت آن قرار داشته باشد. بنابراین هنگام انتخاب آزمایشگاه، سؤال حرفه‌ای فقط این نیست که «آیا ISO/IEC 17025 دارد؟»؛ باید پرسید: آیا فعالیت یا آزمون موردنیاز من در دامنه تأیید صلاحیت این آزمایشگاه قرار دارد؟

آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت چیست؟

آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت، آزمایشگاهی است که صلاحیت آن برای انجام فعالیت‌های مشخص توسط یک نهاد تأیید صلاحیت یا Accreditation Body مورد ارزیابی قرار گرفته و دامنه‌ای برای فعالیت‌های تأییدشده آن تعریف شده است. در مورد آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون، ISO/IEC 17025 معیار اصلی مورد استفاده برای این ارزیابی است و موضوعاتی مانند صلاحیت کارکنان، تجهیزات، روش‌ها، شرایط محیطی، ردیابی اندازه‌شناختی، اعتبار نتایج، بی‌طرفی و سیستم مدیریتی آزمایشگاه را پوشش می‌دهد.

بنابراین تأیید صلاحیت را نباید صرفاً یک گواهی تزئینی یا نشان کیفیت در کنار نام آزمایشگاه دانست. هدف اصلی این فرآیند ایجاد شواهد درباره صلاحیت آزمایشگاه برای فعالیت‌های تعریف‌شده است. همین نکته تأیید صلاحیت را از بسیاری از ارزیابی‌های عمومی سیستم مدیریت متمایز می‌کند؛ در اینجا فقط وجود فرآیند و مستندات مطرح نیست و توانایی آزمایشگاه برای انجام فعالیت مربوط نیز بخشی از ارزیابی است.

اگر می‌خواهید ساختار ISO/IEC 17025، موضوعاتی مانند صلاحیت کارکنان، تجهیزات، ردیابی اندازه‌شناختی، عدم قطعیت اندازه‌گیری و بی‌طرفی را دقیق‌تر بشناسید، در مقاله «ISO/IEC 17025 چیست و چرا برای آزمایشگاه‌های آزمون اهمیت دارد؟» این موضوعات را جداگانه بررسی کرده‌ایم.

آزمایشگاه بدون تأیید صلاحیت چیست؟

آزمایشگاهی که برای فعالیت موردنظر دارای تأیید صلاحیت نیست یا Non-accredited Laboratory محسوب می‌شود، لزوماً آزمایشگاهی بدون تجهیزات، دانش فنی یا توانایی انجام آزمون نیست. یک مجموعه ممکن است تجهیزات مناسب و کارکنان باتجربه داشته باشد و بتواند داده‌های فنی مفیدی تولید کند، اما صلاحیت آن برای فعالیت مشخص موردنظر تحت فرآیند تأیید صلاحیت مربوط ارزیابی و تأیید نشده باشد. همین تفاوت است که باید هنگام استفاده از نتیجه در نظر گرفته شود.

برای مثال، یک تیم توسعه محصول ممکن است برای مقایسه دو طرح اولیه یا انجام یک آزمون مقدماتی از تجهیزات آزمون داخلی استفاده کند و داده حاصل نیز برای تصمیم مهندسی آن مرحله کاملاً مفید باشد. اما اگر همان نتیجه قرار است در فرآیندی استفاده شود که گزارش آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت یا انجام فعالیت در دامنه مشخصی را مطالبه می‌کند، توانایی فنی ادعاشده یا تجربه آزمایشگاه به‌تنهایی جای تأیید صلاحیت موردنیاز را نمی‌گیرد.

بنابراین تقسیم‌بندی آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت و بدون تأیید صلاحیت را نباید به شکل ساده «آزمایشگاه خوب در برابر آزمایشگاه بد» تفسیر کرد. سؤال اصلی این است که نتیجه برای چه هدفی تولید می‌شود، چه سطحی از اطمینان و پذیرش موردنیاز است و آیا فرآیند مقصد، تأیید صلاحیت مشخصی را مطالبه می‌کند یا خیر.

تفاوت اصلی آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت و بدون تأیید صلاحیت چیست؟

تفاوت اصلی در وجود یک ارزیابی مستقل و رسمی از صلاحیت برای دامنه مشخص است. در آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت، نهاد تأیید صلاحیت شواهد مربوط به توانایی آزمایشگاه را بر اساس الزامات تعیین‌شده بررسی کرده است و دامنه تأیید صلاحیت مشخص می‌کند این تأیید برای چه فعالیت‌هایی معتبر است. در آزمایشگاهی که تأیید صلاحیت مربوط را ندارد، چنین تأیید مستقلی برای فعالیت موردنظر وجود ندارد و استفاده‌کننده نتیجه باید بر اساس نیاز پروژه تصمیم بگیرد چه شواهد دیگری برای اعتماد به توانایی مجموعه کافی هستند.

آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیتآزمایشگاه بدون تأیید صلاحیت مربوط
صلاحیت آن توسط نهاد تأیید صلاحیت ارزیابی شده استبرای فعالیت موردنظر چنین تأیید صلاحیتی وجود ندارد
فعالیت‌های تأییدشده در دامنه تأیید صلاحیت مشخص می‌شونددامنه تأیید صلاحیت مرتبط وجود ندارد
ISO/IEC 17025 مبنای اصلی تأیید صلاحیت آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون استممکن است مجموعه از روش‌ها یا سیستم‌های داخلی دیگری استفاده کند
نتیجه می‌تواند در فرآیندهایی که نتیجه آزمون تحت تأیید صلاحیت مطالبه می‌کنند کاربرد داشته باشد، مشروط به الزامات همان فرآیندپذیرش نتیجه به هدف، مشتری، قرارداد یا مرجع استفاده‌کننده بستگی دارد
حفظ تأیید صلاحیت مستلزم حفظ و پایش صلاحیت آزمایشگاه استتوانایی مجموعه باید از طریق شواهد مناسب دیگری ارزیابی شود

این جدول به معنی آن نیست که هر نتیجه آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت به‌طور خودکار برای هر کاربردی پذیرفته می‌شود. دامنه تأیید صلاحیت، روش آزمون، شرایط گزارش‌دهی و الزامات مرجع دریافت‌کننده نتیجه همچنان باید بررسی شوند.

دامنه تأیید صلاحیت (Scope of Accreditation) چیست و چرا از خود گواهی مهم‌تر است؟

یکی از مهم‌ترین نکاتی که هنگام انتخاب آزمایشگاه باید بررسی شود دامنه تأیید صلاحیت یا Scope of Accreditation است. داشتن تأیید صلاحیت بر اساس ISO/IEC 17025 نشان می‌دهد صلاحیت آزمایشگاه برای فعالیت‌های مشخصی ارزیابی و تأیید شده است، اما دامنه تأیید صلاحیت تعیین می‌کند این فعالیت‌های مشخص دقیقاً چه هستند.

فرض کنید یک آزمایشگاه خودرویی برای ده‌ها آزمون دارای تجهیزات و توانایی اجرایی باشد، اما فقط بخشی از آن آزمون‌ها در دامنه تأیید صلاحیت قرار داشته باشند. در چنین شرایطی گفتن اینکه «آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت است» برای تصمیم درباره یک آزمون مشخص اطلاعات کافی نمی‌دهد. باید شماره استاندارد، روش یا فعالیت موردنظر با دامنه تأیید صلاحیت آزمایشگاه تطبیق داده شود.

این موضوع در وب‌سایت تات نیز به همین دلیل از هم تفکیک شده است. اطلاعات مربوط به تأیید صلاحیت ISO/IEC 17025 تات در صفحه اختصاصی آن ارائه شده و برای بررسی آزمون‌های قابل انجام نیز می‌توان از جدول آزمون‌های قابل انجام تات استفاده کرد. برای یک پروژه مشخص، بهتر است علاوه بر نام آزمایشگاه، وضعیت همان آزمون و دامنه مرتبط بررسی شود.

آیا هر آزمونی که آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت انجام می‌دهد، تحت تأیید صلاحیت است؟

خیر. این یکی از مهم‌ترین سوءبرداشت‌ها درباره تأیید صلاحیت است. یک آزمایشگاه ممکن است هم فعالیت‌های داخل دامنه تأیید صلاحیت و هم فعالیت‌هایی خارج از آن داشته باشد. بنابراین صرف انجام آزمون در یک آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت باعث نمی‌شود آن فعالیت به‌طور خودکار تحت تأیید صلاحیت قرار گیرد.

برای مشتری این تفاوت مهم است، زیرا ممکن است هدف پروژه نیازمند نتیجه آزمون تحت تأیید صلاحیت باشد. در این حالت باید پیش از شروع کار مشخص شود آزمون موردنظر در دامنه قرار دارد و گزارش نیز مطابق الزامات مربوط صادر خواهد شد. اگر این موضوع بعد از انجام آزمون بررسی شود، ممکن است تیم پروژه متوجه شود گزارشی که تهیه کرده برای هدف موردنظر مناسب نیست و نیاز به تکرار آزمون ایجاد شود.

به همین دلیل، در زمان استعلام بهتر است نام و شماره استاندارد، نسخه موردنظر و هدف استفاده از نتیجه به‌طور روشن اعلام شوند. سؤال «این آزمون را انجام می‌دهید؟» کافی نیست؛ در صورت نیاز به نتیجه تحت تأیید صلاحیت باید پرسید «این آزمون با این استاندارد و نسخه، داخل دامنه تأیید صلاحیت شماست؟»

تأیید صلاحیت و Certification چه تفاوتی دارند؟

این دو اصطلاح گاهی در مکالمات روزمره با یکدیگر مخلوط می‌شوند. ممکن است گفته شود یک آزمایشگاه «گواهینامه ISO 17025 گرفته است»، اما در ادبیات تخصصی ارزیابی انطباق، برای آزمایشگاه‌ها مفهوم Accreditation یا تأیید صلاحیت اهمیت دارد. نهاد تأیید صلاحیت از ISO/IEC 17025 به‌عنوان معیار ارزیابی صلاحیت آزمایشگاه استفاده می‌کند.

Certification یا گواهی‌کردن معمولاً برای تأیید انطباق یک سیستم مدیریتی، محصول، فرآیند یا شخص با الزامات مشخص استفاده می‌شود و ساختار آن با تأیید صلاحیت آزمایشگاه یکسان نیست. برای مثال، داشتن ISO 9001 به‌تنهایی اثبات نمی‌کند آزمایشگاه برای انجام یک آزمون فنی مشخص دارای صلاحیت تأییدشده است.

به همین دلیل هنگام بررسی مدارک یک آزمایشگاه باید مشخص باشد چه مدرکی، توسط چه نهادی، بر اساس چه استانداردی و برای چه دامنه‌ای صادر شده است. دیدن کلمه ISO روی یک گواهی برای نتیجه‌گیری درباره صلاحیت انجام آزمون کافی نیست.

نهاد تأیید صلاحیت چه کاری انجام می‌دهد؟

نهاد تأیید صلاحیت یا Accreditation Body نهادی است که صلاحیت نهادهای ارزیابی انطباق، از جمله آزمایشگاه‌ها، را در چارچوب مربوط ارزیابی می‌کند. در فرآیند تأیید صلاحیت آزمایشگاه، ارزیابی فقط به مطالعه مدارک محدود نمی‌شود و توانایی فنی، کارکنان، تجهیزات، روش‌ها و اجرای فعالیت‌های مربوط نیز مورد بررسی قرار می‌گیرند. پس از اعطای تأیید صلاحیت نیز سازوکارهایی برای حفظ و پایش وضعیت آن وجود دارد.

در ایران، مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران (NACI) به‌عنوان نهاد ملی تأیید صلاحیت فعالیت می‌کند. NACI در فهرست رسمی ILAC به‌عنوان عضو کامل و امضاکننده ILAC MRA ثبت شده و دامنه شناسایی آن شامل آزمون و کالیبراسیون بر اساس ISO/IEC 17025 است. آزمایشگاه تراز آزمون تات نیز اطلاعات مربوط به وضعیت تأیید صلاحیت ISO/IEC 17025:2017 خود را در صفحه ISO تات منتشر کرده است.

در سطح بین‌المللی، ILAC MRA سازوکاری برای شناسایی متقابل نتایج فعالیت‌های ارزیابی انطباق در دامنه‌های مربوط فراهم می‌کند. نهادهای تأیید صلاحیت امضاکننده این توافق تحت فرآیند ارزیابی همتا قرار می‌گیرند و دامنه شناسایی هرکدام مشخص است. این ساختار می‌تواند پذیرش نتایج صادرشده تحت تأیید صلاحیت را در سطح بین‌المللی تسهیل کند، اما پذیرش یک گزارش مشخص همچنان باید با الزامات مرجع، بازار، قرارداد و دامنه مربوط بررسی شود.

آیا گزارش آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت در همه‌جا پذیرفته می‌شود؟

نه به‌صورت مطلق. تأیید صلاحیت و سازوکارهایی مانند ILAC MRA می‌توانند پذیرش نتایج را تسهیل کنند، اما نباید آن‌ها را به معنی پذیرش تضمینی هر گزارش در هر کشور و هر فرآیند دانست. مرجع دریافت‌کننده گزارش ممکن است الزامات خاصی درباره نهاد تأیید صلاحیت، دامنه، روش آزمون، فرمت گزارش یا حتی آزمایشگاه‌های مورد قبول خود داشته باشد.

بنابراین اگر نتیجه برای Type Approval، قرارداد خارجی، مشتری مشخص یا مرجع قانونی استفاده خواهد شد، بهتر است شرایط پذیرش گزارش پیش از انجام آزمون بررسی شود. این کار از وضعیتی جلوگیری می‌کند که آزمون از نظر فنی درست انجام شده باشد اما گزارش به دلیل یک الزام اداری، قراردادی یا مرتبط با تأیید صلاحیت برای مقصد موردنظر قابل استفاده نباشد.

یکی از اهداف ساختارهای بین‌المللی تأیید صلاحیت، تسهیل پذیرش نتایج و کاهش موانع ناشی از ارزیابی‌های تکراری است، اما این مزیت در چارچوب دامنه و قواعد مربوط معنا پیدا می‌کند و جای بررسی الزامات مقصد را نمی‌گیرد.

آیا نتیجه آزمایشگاه بدون تأیید صلاحیت قابل اعتماد نیست؟

چنین نتیجه‌گیری‌ای درست نیست. کیفیت و قابلیت استفاده یک نتیجه به عوامل متعددی وابسته است و نبود تأیید صلاحیت به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که داده اشتباه است. یک آزمایشگاه تحقیقاتی، واحد آزمون داخلی خودروساز یا مجموعه توسعه‌ای ممکن است توانایی فنی بالایی داشته باشد و داده‌های بسیار ارزشمندی برای توسعه مهندسی تولید کند، بدون اینکه فعالیت مشخص موردنظر تحت تأیید صلاحیت باشد.

تفاوت این است که در نبود تأیید صلاحیت، ارزیابی مستقل صلاحیت برای آن دامنه مشخص در اختیار استفاده‌کننده نیست. بنابراین بسته به اهمیت تصمیم، مشتری ممکن است نیاز داشته باشد روش، تجهیزات، کالیبراسیون، صلاحیت کارکنان، ردیابی اندازه‌شناختی، اعتبارسنجی روش یا سایر شواهد فنی را خودش بررسی کند.

برای Pre-Test و بعضی فعالیت‌های توسعه‌ای، ممکن است نتیجه آزمون تحت تأیید صلاحیت یکی از الزامات پروژه نباشد. در مقابل، برای آزمونی که قرار است نتیجه آن به مرجع مشخصی ارائه شود، انجام فعالیت در دامنه تأیید صلاحیت می‌تواند یک الزام صریح باشد. بنابراین انتخاب آزمایشگاه باید از هدف آزمون و نحوه استفاده از نتیجه آن شروع شود.

چه زمانی استفاده از آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت اهمیت بیشتری دارد؟

هرچه نتیجه آزمون نقش رسمی‌تر یا پرریسک‌تری در تصمیم پروژه داشته باشد، اهمیت بررسی تأیید صلاحیت بیشتر می‌شود. اگر گزارش قرار است برای تأیید مقرراتی، ارزیابی انطباق، قرارداد مشتری، صادرات یا تصمیمی با پیامد مالی و ایمنی بالا استفاده شود، لازم است الزامات مربوط به صلاحیت آزمایشگاه پیش از شروع کار مشخص شوند.

در مقابل، در مراحل اولیه توسعه ممکن است هدف صرفاً مقایسه دو طرح، شناخت حالت خرابی یا بررسی اولیه عملکرد باشد. در چنین شرایطی ممکن است تیم پروژه بر اساس هدف و ریسک تصمیم بگیرد که آزمون تحت تأیید صلاحیت ضرورت ندارد. حتی در این حالت نیز روش صحیح آزمون، تجهیزات مناسب و کیفیت داده همچنان اهمیت دارند؛ فقط نوع شواهد موردنیاز برای اعتماد به نتیجه متفاوت است.

بنابراین سؤال مناسب این نیست که «آیا همیشه باید آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت انتخاب کنیم؟»؛ سؤال دقیق‌تر این است که «نتیجه این آزمون برای چه تصمیم یا فرآیندی استفاده خواهد شد و آن فرآیند چه الزامی درباره تأیید صلاحیت آزمایشگاه دارد؟»

برای Pre-Test هم تأیید صلاحیت لازم است؟

نه الزاماً. Pre-Test یا پیش‌آزمون معمولاً با هدف توسعه و کاهش ریسک آزمون اصلی انجام می‌شود و ممکن است نتیجه آن صرفاً برای تصمیم داخلی تیم مهندسی استفاده شود. اگر پروژه برای چنین فعالیتی نتیجه آزمون تحت تأیید صلاحیت مطالبه نکند، انجام Pre-Test خارج از دامنه تأیید صلاحیت می‌تواند همچنان از نظر مهندسی مفید باشد.

اما حتی در Pre-Test نیز باید تفاوت شرایط با آزمون اصلی مستند باشد. اگر تیم پروژه قصد دارد از نتیجه برای پیش‌بینی رفتار آزمون اصلی استفاده کند، کیفیت تجهیزات، چیدمان آزمون و روش اندازه‌گیری اهمیت زیادی دارد. هرچه Pre-Test از شرایط آزمون اصلی فاصله بگیرد، تعمیم نتیجه نیز باید با احتیاط بیشتری انجام شود.

به همین دلیل، تأیید صلاحیت و کیفیت فنی را نباید کاملاً یک مفهوم دانست. تأیید صلاحیت شواهد مستقلی درباره صلاحیت در دامنه مشخص ایجاد می‌کند؛ کیفیت فنی یک فعالیت توسعه‌ای نیز باید متناسب با هدف آن مدیریت شود. برای آشنایی بیشتر با کاربرد و محدودیت پیش‌آزمون می‌توانید مقاله «Pre-Test چیست و چه تفاوتی با آزمون رسمی دارد؟» را مطالعه کنید.

آیا آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت نتیجه قبولی محصول را تضمین می‌کند؟

خیر. تأیید صلاحیت درباره صلاحیت آزمایشگاه برای انجام فعالیت است، نه درباره نتیجه‌ای که محصول باید به دست آورد. یک آزمایشگاه دارای تأیید صلاحیت ممکن است نمونه‌ای را آزمون کند و نتیجه نشان دهد محصول الزام مربوط را برآورده نکرده است. بی‌طرفی فعالیت آزمایشگاهی نیز ایجاب می‌کند نتیجه بر اساس داده‌ها و معیارهای آزمون گزارش شود، نه نتیجه‌ای که مشتری انتظار دارد.

به همین دلیل، عبارت‌هایی مانند «اگر آزمایشگاه معتبر باشد محصول حتماً قبول می‌شود» از اساس برداشت اشتباهی از تأیید صلاحیت هستند. آزمایشگاه باید بتواند آزمون را به‌درستی انجام دهد و نتیجه معتبر تولید کند؛ قبولی یا مردودی به عملکرد نمونه در برابر معیارهای پذیرش مربوط است.

همین موضوع دلیل دیگری است که خدمات توسعه محصول و آزمون رسمی باید از نظر هدف از یکدیگر تفکیک شوند. Pre-Test و Validation می‌توانند به شناسایی ضعف طراحی کمک کنند، اما هیچ‌کدام به‌خودی‌خود تضمین‌کننده قبولی محصول در آزمون بعدی نیستند.

هنگام انتخاب آزمایشگاه چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

اولین قدم این است که آزمون و هدف آن دقیقاً مشخص شوند. نام استاندارد، نسخه، نوع نمونه و اینکه نتیجه برای توسعه محصول، Validation، Type Approval، CoP، قرارداد مشتری یا هدف دیگری استفاده خواهد شد باید روشن باشند. سپس می‌توان بررسی کرد آزمایشگاه تجهیزات و توانایی انجام فعالیت را دارد و آیا در صورت نیاز، همان آزمون در دامنه تأیید صلاحیت آن قرار گرفته است.

پس از آن موضوعاتی مانند شرایط پذیرش نمونه، فیکسچر، زمان انجام آزمون، تعداد نمونه، نوع گزارش، داده‌های قابل تحویل و الزامات خاص پروژه بررسی می‌شوند. اگر گزارش باید توسط مرجع یا مشتری دیگری پذیرفته شود، الزامات آن طرف نیز بهتر است پیش از سفارش آزمون کنترل شوند.

در مورد تات، اطلاعات معرفی مجموعه در درباره تات، وضعیت تأیید صلاحیت در صفحه ISO/IEC 17025 و آزمون‌های قابل انجام در جدول آزمون‌های تات در دسترس هستند. این تفکیک به مشتری کمک می‌کند به‌جای اتکا به یک عبارت کلی مانند «آزمایشگاه 17025»، اطلاعات مربوط به فعالیت موردنیاز خود را دقیق‌تر بررسی کند.

دارای تأیید صلاحیت بودن آزمایشگاه کافی نیست؛ آزمون شما باید بررسی شود

مهم‌ترین نکته این مقاله را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: دارای تأیید صلاحیت بودن آزمایشگاه نقطه شروع بررسی است، نه پایان آن. تأیید صلاحیت برای دامنه مشخصی از فعالیت‌ها صادر می‌شود و مشتری باید ببیند آزمون موردنظر، استاندارد و در صورت اهمیت نسخه آن در چه وضعیتی نسبت به دامنه تأیید صلاحیت آزمایشگاه قرار دارند.

از طرف دیگر، خارج از دامنه تأیید صلاحیت بودن یک فعالیت نیز به‌تنهایی ثابت نمی‌کند داده حاصل بی‌ارزش است؛ ممکن است نتیجه برای توسعه محصول یا هدف داخلی پروژه کاملاً مفید باشد. چیزی که تعیین می‌کند چه نوع آزمایشگاهی مناسب است، هدف استفاده از نتیجه و الزامات فرآیندی است که نتیجه وارد آن خواهد شد.

بنابراین هنگام انتخاب آزمایشگاه بهتر است به‌جای پرسیدن یک سؤال کلی مانند «ISO 17025 دارید؟»، سؤال دقیق‌تری مطرح شود: آزمون موردنظر من بر اساس این استاندارد، برای این هدف، در چه دامنه‌ای از تأیید صلاحیت و تحت چه شرایطی انجام خواهد شد؟ پاسخ به این سؤال تصویر بسیار دقیق‌تری از مناسب بودن آزمایشگاه برای پروژه ارائه می‌دهد.

DV و PV در صنعت خودرو چیست؟ از Design Verification تا Production Validation
آشنایی با تفاوت مراحل DV و PV، سطح بلوغ نمونه‌ها و نقش آزمون در حرکت از طراحی به محصول تولیدی